Psychodrama

Zijn ervaringsdeskundigen als de protagonisten binnen het GGZ-landschap? En wie zijn dan de antagonisten in het verhaal? Met deze vragen start deze reflectie, ik moest immers dringend maar eens leren wat een psychodrama en rollenspel is. Het vermoeden ontstaat dat een aantal denkt dat psychisch kwetsbare mensen achterlijk zijn zonder enige competenties, levensinzicht en/of inlevingsvermogen. Vergeef me deze uitschuiver, het zit me namelijk nog steeds diep dat de GGZ mensen in een hokje plaatst zonder enig inhoudelijk begrip, er wordt niet eens geluisterd naar wat de klant zegt. Toegegeven, het zijn vermoedens en/of aantijgingen die me in hetzelfde bedje ziek maken, schieten we niets mee op tenzij vijandelijke spanningen op de spits drijven. Nee, nog meer tumult kan ik missen.

Expositie

In alle nuchterheid, elk psychodrama moet zorgvuldig worden opgebouwd, dit noemt een expositie. Een expositie geeft de toeschouwers voldoende informatie over het dramaverhaal waarin hij/zij een rol kan/mag spelen, deze rollen kunnen divers zijn. Het verhaal kan alle kanten op naargelang de context en de daarin gelegen doelstelling, informatie wordt ter beschikking gesteld maar kan ook naar de achtergrond verdwijnen en/of om diverse redenen niet relevant lijken. Of andersom, schijnbaar nieuwe informatie kan ook de aandacht trekken waardoor andere inzichten en/of aspiraties zich kunnen ontwikkelen, zelfs een radicale perceptie- en/of attitudeverandering behoort tot de mogelijkheden. Het is sterk adviseerbaar om voor deze therapievorm een veilige en serene omgeving te creëren, begeleid door professionals met kennis/ervaring ter zake. Al doende wordt het ook mogelijk om herstel op verschillende manieren te definiëren, net zoals de verschillende ED-rollen hiermee veel duidelijker worden.

Pragmatisme

Theorie en praktijk reiken elkaar de hand naarmate we vorderen tijdens een herstelonderzoek. Wat aanvankelijk misschien start als een spel wordt dan levensecht waardoor de cursus z’n doel niet mist, sterk afhankelijk van hoe triggers opgepikt worden en tot diepgaander introspectie hebben geleid. Ook hier spelen de kernkwadranten en copingstijlen hun rol waardoor simultaan ook de sleutelrol van de GGZ steeds meer in de schijnwerpers komt te staan, desgevallend gesteund door ervaringsdeskundigen. Dit betekent dat er een co-creatieve beweging op gang komt die de vaak immense kloof tussen de klant en de GGZ-hulpverlener dicht, een GGZ die meer aandacht heeft voor wat de klant op zijn/haar – misschien onbeholpen – manier tracht te zeggen. Dit kruisbestuivende leer- en/of groeiproces kunnen we steeds verder doorzetten met in het kielzog een paradigmashift. Een beeld zegt meer dan duizend woorden, hieronder een expositie die ieder op zijn/haar manier kan/mag interpreteren.

Toekomst

De voorgestelde expositie biedt ons een vereenvoudigde schets van de werkelijkheid, het laat toe om een en ander te onderzoeken op waarachtigheid maar doet geen uitspraken over de toekomst. Anders gezegd, het geeft meerdere opties als potentieel, niet als garanties. Dit staat beter gekend als toekomstkunde, hier niet te zien als fantasierijke science fiction maar als een wetenschappelijke discipline die zich ontfermt over wereldproblematieken. Herinner hier misschien mijn angst in het zakje in de vorm van WOIII, het is een aanvankelijk intuïtieve angst die niet zomaar uit de lucht komt gevallen maar duidelijk aanwijsbaar is. Om deze expositie kracht bij te zetten wordt in het beeld verwezen naar helikoptergeld met als bron het IMF. Ook de vaak nogal ongezouten mening ‘de wereld is gek’ kan hiermee in verband gebracht worden, ethisch gezien kunnen we dit best niet onderschatten. Deze expositie wordt onderschreven door tal van wetenschappers, dit vertaalt zich tot de ambitie om derde orde veranderingen door te voeren. Vanaf hier laat ik het beeld voor wie er interesse in toont, als psychodrama in praktijk.

Traditie

Zoals altijd is er goed en slecht nieuws, het slechte is dat het goede niet altijd begrepen wordt. Met deze stelling verwijs ik naar het fenomeen cognitieve dissonantie, het is de onaangename spanning die ontstaat wanneer twee wereldbeelden en/of denkkaders met elkaar in aanraking komen. Anders gezegd, vanuit de herstelgedachte hebben we aandacht voor het op zich vreedzame doorbraakscenario in de expositie, dit vaak in volledige tegenstelling tot de sfeer waar sociale onvrede heerst. En sterker, binnen het psychodramatische spel zullen de zogeheten antagonisten elke vorm van vreedzame doorbraak trachten te belemmeren, dit in schril contrast met protagonisten die ijveren voor meer verbondenheid en/of interculturele vrede. De protagonisten en antagonisten worden beschouwd als de hoofdrolspelers in het verhaal en de toeschouwers krijgen de vrije keuze zich te verbinden met deze of gene partij, of helemaal geen keuze door een neutrale positie in te nemen. Paradoxaal genoeg, de protagonisten worden nogal vaak gezien als een bedreiging. Ik laat het verder graag aan uw inlevingsvermogen om te bespeuren waarom.

Kinderlijk

Vanop een afstand lijkt dit alles misschien betrekkelijk mild en zowaar zelfs romantisch van aard, alsof het leven een tragikomedie betreft waarover we ons absoluut geen zorgen hoeven te maken. In hoeverre doorleefd zien OPS-lijders dit heel anders, het zien en/of (h)erkennen van de verschillende scenario’s maakt hen misschien onbezonnen, kwetsbaar en/of angstig met de inherente neiging/drijfveer om potentiële doemscenario’s nog te voorkomen en/of waar mogelijk gebeurlijke schade te herstellen. Finaal, psychodrama is een therapievorm die we best niet kunnen onderschatten, het biedt immers verrijkende inzichten die mi ook kunnen leiden tot paranoïde neveneffecten en/of een verhoogde innerlijke spanning die verwoestend kan zijn. Het leerpunt, zie in deze reflectie ook de reden waarom ik nogal verbolgen was over de therapeutische aanbevelingen, wellicht goedbedoeld maar mi zonder (of weinig) kennis/diepgang wat betreft psychodramatische exposities. Of anders, ze bevestigen in zekere zin het psychodrama omwille van de stigmatiserende signature. Ik sluit deze reflectie graag af met een voetnoot, wie aandacht heeft voor de hier aangeboden expositie bespeurt misschien ook iets van een kinderlijke eenvoud.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s